Mối liên hệ giữa hóa chất và tình trạng suy giảm thính lực

Khi nhắc đến nguyên nhân gây suy giảm thính lực tại nơi làm việc, phần lớn mọi người thường nghĩ ngay đến tiếng ồn lớn từ máy móc, thiết bị công nghiệp. Tuy nhiên, một bản tin khoa học mới công bố của NIOSH đã chỉ ra một mối nguy khác ít được chú ý hơn nhưng không kém phần nghiêm trọng là các loại hóa chất được sử dụng ngay trong quá trình lao động.

Nhóm hóa chất được đề cập trong nghiên cứu được gọi là hóa chất gây độc tai, đây là những chất có khả năng gây tổn hại trực tiếp đến thính giác hoặc làm tăng mức độ nhạy cảm của tai đối với tiếng ồn lớn. Theo các tác giả điều đáng lo ngại là khi người lao động phơi nhiễm đồng thời với cả tiếng ồn lớn và hóa chất gây độc tai, mức độ tổn hại thính giác có xu hướng nghiêm trọng hơn nhiều so với việc chỉ tiếp xúc với một trong hai yếu tố riêng lẻ. Nói cách khác, hai loại phơi nhiễm này có tác động cộng hưởng, khiến nguy cơ tổn thương thính lực tăng lên đáng kể.

Người lao động tiếp xúc với tiếng ồn và hóa chất (Nguồn tổng hợp từ AI)

Danh sách các nhóm hóa chất gây độc tai khá đa dạng, bao gồm dung môi hữu cơ, kim loại nặng, hợp chất nitrile, một số loại dược phẩm và các chất gây ngạt. Cụ thể hơn, bản tin liệt kê một loạt ví dụ quen thuộc trong đời sống lao động như: thuốc điều trị ung thư dùng trong hóa trị liệu, khí thải động cơ và chì, các sản phẩm tẩy rửa công nghiệp và keo dán, hợp chất cyanide hữu cơ và hợp chất thiếc, sơn cùng dung môi pha loãng, thuốc trừ sâu, và cả khói thuốc lá. Các nhà khoa học lưu ý rằng đây chưa phải là danh mục đầy đủ – nhiều hóa chất khác hiện cũng được nghi ngờ có khả năng gây hại cho thính giác và cần thêm nghiên cứu để xác nhận.

Một khi thính lực đã bị tổn hại, người lao động không thể lấy lại hoàn toàn khả năng nghe đã mất. Vì vậy, phòng ngừa được xem là giải pháp duy nhất thực sự hiệu quả. Theo khuyến nghị của NIOSH, bước đầu tiên các cơ sở lao động cần chủ động nhận diện những công đoạn sản xuất có tiếng ồn lớn hoặc sử dụng hóa chất tiềm ẩn nguy cơ gây độc tai. Sau khi xác định được các điểm nguy cơ, doanh nghiệp cần áp dụng các biện pháp kiểm soát theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Ưu tiên hàng đầu là loại bỏ hoàn toàn nguồn phát tiếng ồn hoặc thay đổi quy trình sản xuất để không còn cần dùng đến hóa chất gây độc tai. Nếu việc loại bỏ hoàn toàn là bất khả thi, doanh nghiệp có thể cân nhắc phương án thay thế bằng thiết bị vận hành êm hơn hoặc hóa chất ít độc hại hơn. Bên cạnh đó, các biện pháp kiểm soát kỹ thuật như cách ly nguồn phát tiếng ồn hoặc cải thiện hệ thống thông gió cũng đóng vai trò quan trọng, cùng với việc bảo dưỡng, bôi trơn thiết bị định kỳ để hạn chế phát sinh tiếng ồn không cần thiết. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể điều chỉnh lịch làm việc nhằm giảm số lượng lao động phải tiếp xúc với nguy cơ cũng như rút ngắn thời gian phơi nhiễm của từng cá nhân. Cuối cùng, việc đảm bảo người lao động sử dụng đầy đủ và đúng cách các loại phương tiện bảo vệ cá nhân – bao gồm thiết bị bảo vệ thính giác, quần áo dài tay, găng tay, tạp dề, kính bảo hộ và mặt nạ phòng độc – vẫn là lớp bảo vệ cuối cùng nhưng không thể thiếu.

Thùy Trang

Nguồn: Niosh Science Bulletin, “Chemicals and hearing loss: A connection” https://www.cdc.gov/niosh/bulletin/2026/ototoxicants.html